Hoe stamcellen, hormonen, zenuwen en afweer samenwerken
Je lichaam is dag en nacht aan het werk. Zenuwen geven signalen door waarmee je voelt, beweegt en reageert. Hormonen zijn boodschapperstoffen die onder meer je groei, slaap en energiegebruik helpen regelen.
Het immuunsysteem beschermt je tegen ziekteverwekkers, zoals bacteriën en virussen. Stamcellen zorgen in verschillende delen van het lichaam voor nieuwe cellen. Deze systemen werken samen, bijvoorbeeld als je groeit of herstelt van een wond.
Vier kennisgebieden
Vier systemen die elkaar voortdurend beïnvloeden
Ontdek hoe cellen zich vernieuwen, hoe hormonen organen aansturen, hoe zenuwen signalen verwerken en hoe de afweer het lichaam beschermt en herstelt.
Cellen en regeneratie
Stamcellen
Wat stamcellen zijn, hoe ze zich vernieuwen en specialiseren, welke behandelingen bewezen zijn en wat nog onderzoek is.
Naar stamcellen →Klieren en signalen
Het endocriene stelsel
Hoe hormoonklieren, van de hersenen tot de buik, groei, slaap en energiegebruik helpen regelen.
Naar de hormoonklieren →Hersenen en communicatie
Het zenuwstelsel
Hoe hersenen, ruggenmerg en zenuwen signalen doorgeven en je lichaam aansturen.
Naar het zenuwstelsel →Bescherming en herstel
Het immuunsysteem
Hoe je lichaam ziekteverwekkers tegenhoudt, opruimt en bij een volgend contact herkent.
Naar het immuunsysteem →Stamcelroute
Van stamcel tot gespecialiseerd weefsel
Ontdek eerst wat stamcellen zijn en hoe ze nieuwe cellen vormen. Lees daarna over bloedvorming, zaadcellen en de mogelijkheden van onderzoek in het laboratorium.
- 1Begin hierWat zijn stamcellen?Hoe stamcellen nieuwe cellen maken, wat ze kunnen en wat onderzoekers ontdekken.Lees verder →
- 2CelpotentieSoorten stamcellenWelke celtypen stamcellen kunnen vormen en waarin de soorten verschillen.Lees verder →
- 3Dagelijks onderhoudWeefselvernieuwingHoe je lichaam cellen vervangt, wondjes herstelt en weefsels onderhoudt.Lees verder →
- 4Van stamcel naar gespecialiseerde celDifferentiatie van stamcellenHoe cellen een eigen taak krijgen, van bloedvorming tot spierherstel.Lees verder →
- 5BloedvormingBeenmerg en bloedvormingHoe bloedstamcellen nieuwe bloedcellen en afweercellen vormen.Lees verder →
- 6KiembaanZaadcellen en kiembaanHoe zaadcellen ontstaan en waarin ze verschillen van stamcellen.Lees verder →
- 7Een andere celtoestandiPS-cellenDe ontdekking van herprogrammering en onderzoek met iPS-cellen.Lees verder →
- 8Genetische kopieStamcellen en klonenHet verschil tussen stamcelonderzoek, therapeutisch klonen en reproductief klonen.Lees verder →
- 9VerdiepingStamcelonderzoekHoe onderzoekers cellen kweken en hun ontwikkeling en mogelijkheden bestuderen.Lees verder →
Endocriene route
Hormonen verbinden klieren en organen
Van je slaapritme tot je energievoorraad: hormonen helpen verschillende delen van je lichaam op elkaar afstemmen. Maak kennis met de klieren en met organen die daarnaast hormonen produceren.
Begin met de basis
Lees eerst hoe het hormoonstelsel werkt. Daarna kun je de belangrijkste klieren in een vaste volgorde volgen.
- 1Begin hierHet endocriene stelselHoe hormonen groei, slaap, bloeddruk en energiegebruik helpen regelen.Lees verder →
- 2Chemische boodschappersWat zijn hormonen?Hoe hormonen worden gemaakt, door het lichaam reizen en alleen reageren met cellen die ze kunnen herkennen.Lees verder →
- 3Ontvangen en bijsturenHormoonreceptoren en terugkoppelingHoe cellen hormoonsignalen ontvangen en hoe terugkoppeling een reactie helpt afremmen of versterken.Lees verder →
De belangrijkste klieren van boven naar beneden
Volg hun ligging door het lichaam en ontdek welke signalen iedere klier afgeeft.
- 1Biologische nachtPijnappelklierEen kleine klier diep in de hersenen die melatonine afgeeft en het dag-nachtritme helpt afstemmen.Lees verder →
- 2RegiecentrumHypothalamus en hypofyseHet regelcentrum onder in de hersenen dat zenuwsignalen koppelt aan meerdere hormoonassen.Lees verder →
- 3Stofwisseling en groeiSchildklierDe klier voor in de hals die de schildklierhormonen T4 en T3 maakt en zo groei en energiegebruik beïnvloedt.Lees verder →
- 4CalciumbalansBijschildklierenMeestal vier kleine klieren achter de schildklier die met parathormoon het calciumgehalte helpen regelen.Lees verder →
- 5AfweeropleidingThymusEen orgaan achter het borstbeen waar jonge T-cellen rijpen en worden geselecteerd.Lees verder →
- 6BloedglucoseAlvleesklierEilandjes in de alvleesklier maken onder meer insuline en glucagon voor de regeling van bloedglucose.Lees verder →
- 7Stress, zout en bloeddrukBijnierenKlieren boven op de nieren die onder meer cortisol, aldosteron en adrenaline maken.Lees verder →
- 8VoortplantingEierstokken en testesGeslachtsklieren die kiemcellen en hormonen maken voor voortplanting en ontwikkeling.Lees verder →
Route door het zenuwstelsel
Van zenuwcel tot regeling van het hele lichaam
Leer hoe zenuwen signalen doorgeven en samenwerken met hormonen en je biologische klok. Daarna lees je wat er kan gebeuren als de automatische regeling verstoord raakt.
- 1Begin hierHoe werkt het zenuwstelsel?Hoe hersenen, ruggenmerg en zenuwen je laten voelen, bewegen en reageren.Lees verder →
- 2Signalen doorgevenZenuwcellen en synapsenHoe zenuwcellen met elkaar communiceren en andere cellen daarbij helpen.Lees verder →
- 3SamenwerkingHormonen en zenuwstelselHoe snelle zenuwsignalen en langzamere hormoonsignalen elkaar aanvullen.Lees verder →
- 4TijdregelingBiologische klok en ritmeLicht, slaap, melatonine, cortisol en de centrale biologische klok.Lees verder →
- 5Autonome regelingDysautonomie en autonome klachtenHartslag, bloeddruk, spijsvertering, onderzoek en behandeling.Lees verder
Route door het immuunsysteem
Van eerste barrière tot gericht afweergeheugen
Ontdek hoe je lichaam zich beschermt en waar afweercellen ontstaan en zich ontwikkelen. Lees daarna hoe ze gevaar herkennen, onthouden en samenwerken met de hersenen.
- 1Begin hierHoe werkt het immuunsysteem?Aangeboren en verworven afweer, cellen, organen, ontsteking en geheugen.Lees verder →
- 2Transport en beschermingHet lymfestelselHoe lymfevaten vocht afvoeren en lymfeklieren helpen ziekteverwekkers herkennen.Lees verder →
- 3OorsprongBeenmerg en afweercellenHoe uit bloedstamcellen verschillende soorten afweercellen ontstaan.Lees verder →
- 4OpleidingThymus en T-cellenHoe bepaalde afweercellen leren reageren op gevaar en je eigen lichaam ontzien.Lees verder →
- 5HerkenningImmuunreactie en afweergeheugenHoe afweercellen gevaar herkennen, samenwerken en eerdere ontmoetingen onthouden.Lees verder →
- 6VerbindingPsycho-neuro-immunologieDe tweerichtingscommunicatie tussen hersenen, stresssystemen en afweer.Lees verder →